Delen

“Gedonder in de Hemel“

donderdag 28 september 2017

Op zaterdag 14 oktober is de onthulling van het gedenkteken ter nagedachtenis aan de bemanningsleden van de gecrashte B-17 in Beek op 14 oktober 1943. Dezelfde avond vindt een bijzonder concert plaats door de Fanfare Bereden Wapens van de Koninklijke Landmacht in het Asta Theater met de titel Tour of Duty. Het gedenkteken is een initiatief van de Stichting Herdenking Oorlogsslachtoffers Beek (SHOB).

Bemanning-620.jpg

Opening monument en expositie

Er is een blijvend monument gerealiseerd, dat opvalt, aanspreekt en mensen uitnodigt om zich nader te bezinnen en zich te verdiepen in het verhaal van de bemanningsleden en onze bevrijding. Dit monument ligt nabij de locatie van de crash: de Oude pastorie te Beek.
Het monument is geplaatst te midden van de 10 boven genoemde aangeplante fruitbomen, als onderdeel van een groter fruitboomgaard-complex. Onder het motto: "wij plukken de vruchten van hun opofferingen". De fruitboomgaard is inmiddels gerealiseerd. Er zal een kleine informatiehoek worden ingericht in de "Oude Pastorie", waar historisch beeldmateriaal en documentatie aanwezig zal zijn ter nadere verdieping in de gebeurtenis van 14 oktober 1943.

De datum van de onthulling is op zaterdag 14 oktober 2017 om 13.30 uur (Datum en tijdstip van de crash). Na de ceremonie is er voor genodigden een nazit in de Oude Pastorie.
Ten einde het herdenkings- en respect element te bevorderen zijn de Amerikaanse Ambassadeur en de Commanding Officer van het NATO-hoofdkwartier in Brunssum bij de onthulling van het gedenkteken uitgenodigd. 37 Amerikaanse nabestaanden hebben zich aangemeld om de onthulling te komen bijwonen. Daarnaast zijn gemeentelijke hoogwaardigheidsbekleders en de Gouverneur van Limburg uitgenodigd.

DEF Monument TO-001 IMP-620.jpg

Concert Fanfare Bereden Wapens Koninklijke Landmacht

's Avonds van 20.00-22.00 uur vindt het concert "Tour of Duty" plaats in het Asta Theater in Beek. Dit concert wordt verzorgd door de - 30 leden tellende - Fanfare Bereden Wapens van de Koninklijke Landmacht en is voor iedereen toegankelijk voor slechts € 2 p.p. Kaartjes zijn verkrijgbaar bij Schoenherstellerij Hoedemakers, markt 22 en Sjeunkes, Markt 7, beide in Beek. Op de avond zelf kunnen aan de kassa van het Asta Theater ook nog kaartjes worden gekocht vanaf 19.30 uur.

Poster Tour of Duty_Beek (002)-620.jpg

Achtergrond

Doelstelling Stichting Herdenking Oorlogsslachtoffers Beek (SHOB):
SHOB stelt zich ten doel, op een verantwoorde en op de toekomstgerichte manier, de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en van andere oorlogen te herdenken. Bij deze doelstelling van de Stichting hoort wezenlijk een bijdrage te leveren aan bewustwording over racisme, uitsluiting, oorlog en geweld. Hierbij wordt met name de jeugd betrokken.
De SHOB organiseert daartoe jaarlijks een educatieve rondgang door Beek's oorlogsverleden voor de leerlingen van de basisscholen en volwassenen. Daarnaast worden op incidentele basis lezingen gehouden m.n. over het joodse verleden. Sinds 2015 verzorgt het SHOB ook lessen op twee middelbare scholen in Geleen en Stein.

Zo is op 14 oktober 1943 een Amerikaanse bommenwerper neergestort op het terrein van de voormalige woning van dr. Beckers aan de Bourgognestraat in Beek (vlak bij de "Oude Pastorie") op weg naar een bombardement op Schweinfurt. Hierbij zijn 4 bemanningsleden omgekomen, waarvan 3 in Beek zijn geborgen en een in Geleen. De 6 anderen zijn in krijgsgevangenschap geraakt en in juni 1945 weer huiswaarts gekeerd.

Wat willen we bereiken met het project?

Het project wil twee doelen dienen:

  1. Herdenking van de bemanningsleden van de bommenwerper, als direct eerbetoon aan en respect voor onze bevrijders, die hun leven hebben gegeven of hebben moeten lijden voor onze vrijheid: "we mogen nooit vergeten". Naast de bestaande herdenking in Beek van de omgekomen eigen Beekenaren krijgt hierdoor ook de rol van onze bevrijders meer aandacht.
  2. Platform voor educatie en bewustwording: "vrijheid is niet gratis of vanzelfsprekend". De link leggen naar de huidige (internationale) gewelddadige ontwikkelingen

Wie zijn de doelgroepen van het project?

Herdenking: Alle passanten, in het bijzonder de Beekenaren.
Educatie: In het bijzonder de jeugd (Basis- en middelbare scholen). Dit past in de activiteiten van SHOB ter bevordering van het bewustwordingsproces bij de jeugd. Wat doet de oorlog met mij? Aangezien Beek geen middelbare scholen bezit, wordt voor deze scholen m.n. gekeken naar Groenewald en Graaf Huyn in Geleen. (Veel Beekse jeugd gaat daar naar school). M.b.t. de basisscholen bestaat reeds jarenlang contact met de 5 Beekse scholen.

Educatie

De Beekse basisschooljeugd is bij de ontwikkeling van het project nadrukkelijk betrokken. Hiertoe zijn op weg naar de uiteindelijke installatie van het gedenkteken diverse evenementen georganiseerd voor/door de jeugd. Zo zijn er diverse gastlessen gegeven voor de leerlingen van de Beekse basisscholen en hebben zij 10 bomen geplant op de boomplantdag van 15 maart j.l.; een boom voor elk betrokken bemanningslid. De jeugd heeft ook een stem gekregen in de inrichting van het monument zelf via een tekst-wedstrijd. De beste tekst wordt verwerkt in het monument. Tenslotte zijn de Beekse basisscholen benaderd voor "adoptie" van een aantal van de 10 bomen en het monument. In totaal zijn zo'n 120 kinderen betrokken geweest bij het project.

Het gedenkteken wordt in het bestaande historisch en educatief rondje Beek: "wandelen door de oorlog" opgenomen. Deze rondleiding wordt voor jong en oud al sinds jaar en dag verzorgd door SHOB.

Door toepassing van een informatie-app, die men kan downloaden, krijgt men een uitgebreider verhaal te horen over de gebeurtenis van de crash.

Het project heeft inmiddels al de nodige aandacht gekregen in de "BECHA", de "Nuutsbaeker" en dagblad de "Limburger".

Bij de realisatie van dit project is een multifunctionele werkgroep opgericht met de enthousiaste medewerking van de Stichting Limburgs Landschap (eigenaar Oude Pastorie) en de Gemeente Beek.

Ontwerp gedenkteken

Het gedenkteken zal de volgende elementen tot uitdrukking brengen:

  • De dramatiek van de crash,
  • Dankbaarheid/respect voor onze bevrijders
  • Boodschap: vrijheid is niet vanzelfsprekend.
  • Opvallend en aansprekend kunstwerk, dat mensen stimuleert om na te denken over de boodschap en nieuwsgierig maakt naar meer informatie. Hiertoe dient het gedenkteken een verwijzing te maken naar detailinformatie (bv: via te downloaden app op mobieltje).
  • Kindvriendelijk, gezien ons accent op het bereiken van de jeugd.

Het ontwerp van het monument is van de hand van Jerome Paumen van StudioPas Architecten in Beek.

Het project team heeft veel financiële en andere steun gehad van een groot aantal bedrijven en instellingen: Stichting Limburgs Landschap, Prins Bernhard Cultuurfonds Limburg, Stichting Fonds van Sociale Instellingen FSI, Ministerie van Defensie, Gemeente Beek, V-Fonds, StudioPas Architecten, Beek, Bas-Bouw, Beek, Rabobank Westelijke Mijnstreek, Rotary club Elsloo-Maaskant, Willems Advies en Training, Limbricht, Stichting Herdenking Oorlogsslachtoffers Beek, Second Schweinfurt Memorial Association, USA, 306 Bomber Group Historical Association, USA, Steenfabriek Façade Beek, Leunissen Interieurbouw, Beek, Gemeente Sittard-Geleen, de Bruyn Grondverzet, Neerbeek, Brasserie 't Schip, Beek IQ Panel, Beek, Diederen Konstruktie, Puth, Dam-Events, Beek, Asta Theater, Drukkerij "de Econoom", Beek, Cortenraad Drukwerk Services, Elsloo, Loos Betonvloeren-Zuid, Beek, Eyewitness Museum, Beek, Ingenieursbureau Wouters, Beek, Gasterij de Oude Pastorie, Beek en vele bijdragen door familieleden van de bemanning en overige individuele sponsors uit Beek e.o.

Inhoudelijk verhaal m.b.t. de crash van de B-17

Er is gedetailleerd onderzoek verricht naar de gebeurtenissen rond de crash van de B-17 bommenwerper in Beek en de ervaringen van haar bemanningsleden. Het verhaal is gedetailleerd opgetekend in de kroniek "Gedonder in de Hemel" door R.H.M. Göttgens, Beek. Hierbij is o.a. medewerking verkregen van nabestaanden van een aantal van de betreffende bemanningsleden en is gebruik gemaakt van diverse getuigenverslagen en interviews van lieden uit of uit omgeving Beek.

Dit verhaal staat op de website van SHOB. Tevens heeft publicatie plaatsgevonden op de websites van de gemeente Beek en de lokale Heemkundevereniging. Het verhaal staat verder ter beschikking voor iedere geïnteresseerde.

B-17, 2e schets-620.jpg